Podstawa prawna
Najważniejsze przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego to:
Art. 133 § 1 KRO:
„Rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie (…).”
Art. 135 § 1 KRO:
„Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego.”
Art. 138 KRO:
„W razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego.”
Kiedy można żądać podwyższenia alimentów?
Warunkiem skutecznego złożenia pozwu o podwyższenie alimentów jest zmiana stosunków w rozumieniu art. 138 KRO. Oznacza to, że musi nastąpić zmiana okoliczności w porównaniu z tymi, które obowiązywały w chwili poprzedniego orzeczenia o alimentach.
Typowe przykłady:
wzrost kosztów utrzymania dziecka (żywność, odzież, edukacja, zajęcia dodatkowe),
pojawienie się nowych potrzeb dziecka (np. leczenie, rehabilitacja, wyjazdy edukacyjne),
poprawa sytuacji majątkowej lub zarobkowej rodzica zobowiązanego,
pogorszenie sytuacji finansowej rodzica sprawującego opiekę nad dzieckiem.
Jak złożyć pozew o podwyższenie alimentów?
Właściwy sąd – pozew składa się do sądu rejonowego, wydziału rodzinnego i nieletnich, właściwego według miejsca zamieszkania dziecka.
Treść pozwu – w pozwie należy wskazać:
dane stron,
wysokość alimentów zasądzonych wcześniej,
nową żądaną kwotę,
uzasadnienie (opis zmiany stosunków).
Dowody – do pozwu warto dołączyć:
rachunki i faktury dokumentujące wydatki na dziecko,
zaświadczenia lekarskie, szkolne,
dowody dotyczące sytuacji finansowej drugiego rodzica (np. jego oświadczenia majątkowe, ogólnodostępne informacje o zatrudnieniu).
Co bierze pod uwagę sąd?
Sąd rozpatrując pozew o podwyższenie alimentów, analizuje:
usprawiedliwione potrzeby dziecka (wiek, zdrowie, rozwój, edukacja),
możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego – nie tylko jego aktualne dochody, ale również potencjalne możliwości uzyskania dochodu,
dotychczasowy poziom życia dziecka i rodziców.
Skutek podwyższenia alimentów
Jeżeli sąd uwzględni pozew:
alimenty zostają podwyższone do nowej kwoty,
alimenty są zasądzone od dnia wniesienia pozwu, chyba że sąd postanowi inaczej,
dłużnik alimentacyjny ma obowiązek regulować świadczenia w nowej wysokości, pod rygorem egzekucji komorniczej.
Podsumowanie
Podwyższenie alimentów jest możliwe, gdy zmieniły się okoliczności uzasadniające pierwotne orzeczenie – np. wzrosły potrzeby dziecka albo poprawiła się sytuacja finansowa zobowiązanego rodzica. Podstawą prawną żądania jest art. 138 KRO.
Warto pamiętać, że sąd zawsze kieruje się dobrem dziecka i dąży do zapewnienia mu odpowiedniego poziomu życia, odpowiadającego możliwościom rodziców.